|
|
|
İstanbul Teknik Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü
Uzay Mühendisliği Bölümü
Yüksek Lisans Tezi
Ali Orçun ONUR
2001
Roketlerin menzillerinin arttırılması için yapılan çalışmalar, çeşitli itki sistemlerinin kullanılmasına yol açmıştır. Bunların sınıflandırılması birçok şekilde yapılabilir. Ancak, itki sisteminin temel bileşenleri göz önüne alınarak yapılacak sınıflandırma, en genel olanı olacaktır.
İtki elde etmek için iki bileşene ihtiyaç vardır, kütle ve enerji. Kullanılacak itki malzemesi, söz konusu makinenin içinde depolanmış olabilir, dış ortamdan temin edilebilir ya da her iki kaynak birden kullanılabilir; aynı olasılıkların enerji için de geçerli olduğu göz önünde tutulursa, en genel olarak 9 sınıf oluşturulabilir (Koelle, 1961).

Şekil 1.3. İtki sistemlerini sınıflandırılması
Bu sınıflandırmaya uygun bazı örnekler vermek gerekirse :
1---- Kimyasal roketler/ nükleer roketler
2---- Denizaltılar/ nükleer ram jet
3---- Ram-roket
4---- Güneş roketi
5---- Yelkenli tekne/ uzay yelkenlisi
6----
7----
8---- Otomobil/ buharlı gemiler
9---- Turbojet / turboprop
Bu sınıflandırma sistemi kendi içerisinde her türlü motorlu ve motorsuz aracın itki sistemini içermektedir.
Roketleri ele almamız bize kütle kaynağının sadece sistem içinde depolanabilir olduğunu belirtir. Bu noktada önemli bir detayı belirtmekte yarar var: günümüzde, sadece teorik olarak var olan bazı itki sistemleri kütle kaynağını dışarıdan alabilme temeli üzerine kuruludur (uzay yelkenlisi). Bu durumda listeyi, ayırt edici özellik enerji kaynağı olacak şekilde düzenler ve bu enerji kaynağı için de ‘kimyasal olan’ ve ‘kimyasal olmayan’ olarak iki grup tanımlarsak elde edeceğimiz liste aşağıdaki gibi olur.
